Teamconflicten: wanneer zet je teammediation in?

Het begint vaak klein. Een overleg waarin steeds dezelfde mensen het woord voeren. Een collega die niet meer wordt uitgenodigd voor de lunch. Mails die steeds korter en scherper worden. Op een gegeven moment praat het team niet meer met elkaar, maar over elkaar. De sfeer is gespannen, het werk loopt vertraging op en het verzuim stijgt. Als leidinggevende of HR-professional voel je dat er iets moet gebeuren. Maar wat precies?
Hoe een teamconflict ontstaat
Een conflict in een team heeft zelden één oorzaak. Vaak gaat het om een combinatie van onduidelijke taken en verantwoordelijkheden, verschillende werkstijlen, een reorganisatie die niet goed is geland, of een nieuwe collega of leidinggevende die anders werkt dan iedereen gewend was. Daar komen persoonlijke irritaties bij die nooit zijn uitgesproken.
Kenmerkend voor een teamconflict is dat het zich uitbreidt. Wat begint als een spanning tussen twee mensen, trekt anderen mee. Collega's kiezen partij, er ontstaan kampen en wie neutraal probeert te blijven, wordt door beide kanten gewantrouwd. Op dat moment is het niet langer een probleem tussen personen, maar een probleem van het hele team.
Signalen die je niet moet negeren
Let als leidinggevende op signalen zoals:
• Overleggen waarin weinig wordt gezegd, of juist alleen nog wordt gediscussieerd
• Informatie die niet meer wordt gedeeld, of alleen binnen een eigen groepje
• Klachten over collega's die via jou lopen in plaats van rechtstreeks
• Oplopend kortdurend verzuim of medewerkers die aangeven te willen vertrekken
• Nieuwe collega's die snel weer vertrekken
Hoe eerder je ingrijpt, hoe groter de kans dat het team er zelf weer uitkomt. Wie wacht tot het conflict escaleert, merkt dat de posities zijn verhard en dat het vertrouwen moeilijk te herstellen is.
Waarom het niet vanzelf overgaat
Veel organisaties hopen dat het met de tijd vanzelf bijtrekt. Soms gebeurt dat, maar vaker niet. Onuitgesproken irritaties zakken weg onder de oppervlakte en komen bij de volgende spanning in versterkte vorm terug. Ook een teamuitje of een heidag lost het meestal niet op: de sfeer is even beter, maar de onderliggende kwestie blijft liggen.
Een andere valkuil is dat de leidinggevende zelf probeert te bemiddelen. Dat is goed bedoeld, maar in een teamconflict is de leidinggevende zelden neutraal. Hij of zij beoordeelt de medewerkers, neemt beslissingen over hun werk en is soms zelf onderdeel van het probleem. Dat maakt het voor teamleden lastig om vrijuit te spreken.
Wat teammediation is
Bij teammediation begeleidt een onafhankelijke mediator het hele team, of het deel van het team dat bij het conflict betrokken is. Het doel is niet om vast te stellen wie gelijk heeft, maar om de onderlinge verhoudingen te herstellen en samen afspraken te maken over hoe het team verder wil samenwerken.
Een traject verloopt doorgaans in een aantal stappen. De mediator voert eerst individuele gesprekken met de teamleden en de leidinggevende. Daarin komt aan bod wat er speelt, wat ieder nodig heeft en wat er niet in een groep gezegd kan worden. Daarna volgen een of meer gezamenlijke sessies waarin de belangrijkste thema's worden besproken. Het traject sluit af met concrete werkafspraken en een evaluatiemoment. Hoe zo'n traject er in de praktijk uitziet, lees je op onze pagina over de werkwijze van teammediation.
Teammediation, teamcoaching of individuele mediation?
Niet elk probleem in een team vraagt om teammediation. Een paar vuistregels:
• Individuele mediation past als het conflict zich beperkt tot twee personen en de rest van het team er weinig last van heeft.
• Teamcoaching past als er geen echt conflict is, maar het team wil groeien in samenwerking, communicatie of feedback geven.
• Teammediation past als de verhoudingen binnen het team zichtbaar verstoord zijn, er kampen zijn ontstaan of het team niet meer goed kan functioneren.
Twijfel je? Dan is een intakegesprek met een mediator een goede eerste stap om samen te bepalen wat de situatie vraagt.
De rol van de leidinggevende en HR
De leidinggevende is bij teammediation vaak opdrachtgever en tegelijk deelnemer. Dat vraagt om duidelijkheid vooraf. Wat wordt er met de leidinggevende gedeeld? Welke besluiten blijven bij de organisatie liggen, en waarover kan het team zelf afspraken maken? Een goede mediator maakt die kaders aan het begin helder, zodat iedereen weet waar hij aan toe is.
HR kan het traject regisseren: signaleren, een externe mediator inschakelen en zorgen dat de gemaakte afspraken na afloop worden geborgd. Meer daarover lees je in ons blog over de rol van HR bij arbeidsmediation.
Wanneer teammediation niet passend is
Mediation is niet geschikt voor elke situatie. Speelt er grensoverschrijdend gedrag, zoals intimidatie, pesten of ongewenste intimiteiten, dan is eerst feitenonderzoek nodig. Ook als een groot machtsverschil het voor teamleden onveilig maakt om vrijuit te spreken, is mediation niet het eerste middel. In ons blog over grensoverschrijdend gedrag op de werkvloer lees je hoe je dat onderscheid maakt.
Verder geldt voor teammediation hetzelfde als voor elke vorm van mediation: deelname is vrijwillig en wat in de gesprekken wordt besproken, is vertrouwelijk.
Wat het oplevert
Een team dat weer met elkaar praat, werkt beter samen. De sfeer verbetert, het verzuim daalt en medewerkers blijven langer. Bovendien leert een team tijdens teammediation hoe het in de toekomst zelf met spanningen kan omgaan. Daarmee is het niet alleen een oplossing voor het huidige conflict, maar ook een investering in de samenwerking van morgen.
Speelt er een conflict binnen jouw team en twijfel je over de juiste aanpak? Neem vrijblijvend contact op. De MfN-registermediators van Het Mediators Collectief zijn ervaren in teammediation en denken mee over wat jouw situatie vraagt. Bel 085 - 130 74 67 of mail naar info@mediatorscollectie
Delen














