Wat doet een mediator eigenlijk?
Als je wilt scheiden weet je dan wat een mediator voor je doet?
Je gaat scheiden, de beslissing is genomen, maar wie schakel je in om je te helpen de scheiding te regelen? Een mediator, een advocaat of misschien wel 2 advocaten? We leggen je in deze blog uit wat een mediator precies doet.
Een misverstand is dat je naar een mediator gaat als je je relatie wilt ‘redden’. Dat is niet echt het doel van mediation bij echtscheiding. Dat neemt niet weg dat ik zelf als mediator regelmatig in een intake gesprek heb meegemaakt dat mensen (eindelijk weer eens) echt met elkaar in gesprek kwamen en de beslissing om te gaan scheiden voor zich uit schoven. Prima! Ik adviseerde deze mensen dan om eerst maar weer eens met elkaar te gaan ‘daten’. Ik vind sowieso dat je de beslissing om te gaan scheiden pas moet nemen als je écht alles geprobeerd hebt. Dus op naar de relatietherapeut!
Als je verder leest ben je dit stadium waarschijnlijk al gepasseerd…
Een mediator helpt je bij het regelen van je scheiding
Een mediator begeleidt je dus bij het regelen van je scheiding. Hij (of zij) neemt je mee door het hele proces, geeft informatie en zorgt dat alle onderwerpen waar afspraken over moeten worden gemaakt aan bod komen. De mediator zal de afspraken die jullie maken uiteindelijk in een convenant en (indien nodig) een ouderschapsplan vastleggen. Voor de uiteindelijke formele afwikkeling van de echtscheiding bij de rechtbank zal de mediator samenwerken met een advocaat.
Als je kiest voor een mediator ga je samen met je toekomstige ex je scheiding regelen. Het is de bedoeling dat je samen naar de gesprekken met de mediator gaat. Dat wil overigens niet zeggen dat je alleen bij een mediator terecht kan als alles tussen jullie koek en ei is. Maar er moet wel een bereidheid zijn om samen aan tafel te gaan zitten.
De meeste mediators werken met een intakegesprek om kennis te maken. Het is belangrijk dat je allebei een goed gevoel hebt bij de persoon die je inhuurt.
Een mediator is neutraal
Een mediator geeft wel informatie maar geen advies. Een mediator is ook geen rechter en spreekt geen oordeel uit. Een mediator handelt in jullie beider belang. Het is belangrijk dat je je allebei gehoord voelt en vrij voelt om je uit te spreken, zodat je goed kan onderzoeken wat voor jou belangrijk is. De mediator zal jullie begeleiden om tot afspraken te komen die het best bij jullie situatie passen.
Op zoek naar belangen
De mediator zal jullie allebei de gelegenheid geven om jullie verhaal te doen, met ruimte voor emoties. Maar de blik is op de toekomst gericht. Jullie wensen komen op tafel. En er wordt gezocht naar wat nou voor jullie beide belangrijk is. Als er ruimte komt om naar elkaars belangen te luisteren, en mooier nog daar begrip voor op te brengen, ben je goed op weg om samen tot oplossingen te komen.
Voordelen mediation
Regie in eigen hand
Een voordeel van mediation is dat je de afspraken die je wilt maken in eigen hand houdt. Je draagt de verantwoordelijkheid om een beslissing te nemen, over bijvoorbeeld de kinderen, niet over aan een rechter. Je houdt zelf zeggenschap en regie, gezamenlijk dan natuurlijk.
Je werkt aan je relatie
Een ander voordeel is dat je tijdens de mediation aan je relatie werkt. Dit klinkt misschien vreemd, maar door de gesprekken die plaatsvinden verwerk je vaak al een deel van je scheidingsverdriet en krijg je (doorgaans) meer begrip voor elkaar. Dat is fijn voor ouders die, na het beëindigen van hun relatie als partners, wel als ouders met elkaar verder moeten. Dat dat ook voor de kinderen veel beter is spreekt voor zich.
Maar ook voor mensen die geen kinderen hebben is het natuurlijk prettiger om na de scheiding nog goed samen door een deur te kunnen.
Kosten beperkt
Hoeveel uur je daadwerkelijk van de diensten van de mediator gebruik maakt, ligt natuurlijk helemaal aan jullie situatie. Maar een mediator zal daar in een intakegesprek doorgaans een goede inschatting van kunnen maken.
Het uurtarief van een mediator ligt gemiddeld op € 180,= inclusief btw. En dat is lager dan dat van een advocaat.
Let wel, de kosten van de mediator deel je samen! Dus als je beide een advocaat inschakelt is dat zeker duurder.
Kan snel geregeld zijn
Ik ben er niet persé voor om al te snel een scheiding te regelen. Het is een traject dat emotioneel veel van je vergt en alles heeft tijd nodig om te bezinken. Het is belangrijk dat je afspraken maakt die ook op termijn voor iedereen werkbaar zijn. Maar goed, het kan snel geregeld zijn. Dat ligt vooral aan jullie bereidheid om er uit te komen en hoe financieel gecompliceerd de situatie is. De formele procedure duurt, vanaf het moment dat de handtekeningen op het convenant en het ouderschapsplan zijn gezet, doorgaans 6 weken.
Valkuil mediation
Zoals gezegd moet er een bereidheid zijn om er samen uit te komen. Als je eenmaal samen bij de mediator aan tafel zit is er sprake van een zekere bereidheid, anders zat je daar niet. Maar soms zitten mensen vooral aan tafel om gelijk te krijgen, blijven ze vasthouden aan hun eigen standpunten en ontbreekt de bereidheid om te onderzoeken wat de wederzijdse belangen en mogelijke oplossingen zijn.
Het is heel verleidelijk om dan zelf als mediator oplossingen aan te dragen, maar daarmee raak je snel je neutraliteit en het vertrouwen van één van beide partijen kwijt. Partijen moeten er zelf uit willen komen, een opgelegde oplossing is geen duurzame oplossing.
Als de mediation stagneert en de mediator geen kans meer ziet om partijen richting een oplossing te bewegen, zal hij dat ook aangeven en de mediation stopzetten.
Dan rest partijen niets anders dan ieder een advocaat in de arm te nemen en de rechter te vragen de knoop door te hakken.
Financieel juridische kennis
Mediators hebben diverse achtergronden, veel zijn jurist, financieel deskundige of gedragswetenschapper. Vanuit deze achtergrond kunnen mediators informatie geven en bepalen welke onderwerpen aan bod moeten komen. Maar voor inhoudelijk advies zal een mediator partijen verwijzen naar derden, zoals een financieel specialist, een notaris of een advocaat. Een mediator moet immers zijn neutraliteit bewaken en zal geen inhoudelijke adviezen geven.
In de praktijk is dat soms heel lastig en er is zeker een grijs gebied. Een mediator kan immers wel algemene informatie geven, zoals de wettelijke grenzen, jurisprudentie en algemene gebruiken.
De meeste mediators werken samen met goede deskundigen waar ze je naar kunnen doorverwijzen.
MfN-registermediator
Iedereen mag zich mediator noemen, het is geen beschermde titel. Het is daarom aan te raden een mediator in te schakelen die is ingeschreven bij het MfNregister. Deze MfN-registermediators voldoen aan bepaalde kwaliteitseisen, volgen permanente educatie en vallen onder een klachtenregeling. Zij zijn erkend door de Raad voor Rechtsbijstand en kosten komen mogelijk voor vergoeding in aanmerking.
Bron: Nieuwe Stap
Op zoek naar een MfN-registermediator? Neem dan vrijblijvend contact
op met Het Mediators Collectief (een landelijk samenwerkingsverband van MfN-registermediators)
Delen
Een generatiewisseling gaat niet alleen over geld en aandelen. Het gaat over macht, identiteit en vertrouwen. Voor de vorige generatie voelt het soms als afscheid nemen van hun leven-werk. Voor de volgende generatie voelt het als: eindelijk mijn eigen weg, maar onder constant toezicht van iemand die niet echt los wil laten. Dat spanningsveld is waar veel generatiewisselingen stuk lopen. Waar het meestal misgaat De klassieke conflicten zijn snel benoemd: "Jij bent nog niet klaar" (ouder vertrouwt niet, jongere voelt zich niet gezien). Onduidelijke rollen na de overdracht (wat betekent "adviseur" werkelijk?). Financiële spanning (hoe betaalt de volgende generatie het bedrijf af?). En de grote vraag: wie bepaalt eigenlijk hoe dit gaat? Al deze vragen spelen op twee niveaus tegelijk. Zakelijk gaat het om strategie en continuïteit. Persoonlijk gaat het om vertrouwen, waardering en controle loslaten. Veel bedrijven raken vast omdat ze die twee niveaus door elkaar gooien. Waarom juridische routes niet genoeg zijn Een notaris regelt de papieren. Belastingadviseurs werken optimale structuren uit. Allemaal nodig. Maar ze lossen het relationele probleem niet op. Na de overdracht zijn beide generaties nog steeds verbonden, en als dat relationele probleem niet is opgelost, functioneert het bedrijf moeizaam. Een veel voorkomend gevolg: de vorige generatie kan niet echt loslaten en bemoeit zich voortdurend. Of de volgende generatie voelt zich nooit echt in control. Het bedrijf draait, maar de sfeer is gespannen en er kan veel misgaan tussen de generaties. Wat mediation doet Mediation creëert een veilige ruimte waarin beide generaties kunnen zeggen wat werkelijk op het spel staat. "Ik ben bang dat je alles wat ik heb opgebouwd, gaat verbranden." "Ik voel dat je me niet vertrouwt." "Ik kan mijn eigen weg niet gaan zolang jij me voortdurend corrigeert." Veel van die gevoelens worden in formele onderhandelingen helemaal niet uitgesproken. Ze zitten onder de oppervlakte en bepalen eigenlijk alles. Een mediator brengt ze naar boven, zodat beide partijen echt naar elkaar kunnen luisteren. Praktisch resulteert dit in heldere afspraken: Rollen : Wat doet de vorige generatie nog? Hoe vaak? Wat zijn de grenzen? Timing : Hoe geleidelijk gaat de overdracht? Wil iemand meteen weg, of geleidelijk? Financiën : Hoe blijft het bedrijf gezond terwijl de vorige generatie wordt uitgekocht? Andere betrokkenen : Hoe zit het met andere kinderen, partners of medewerkers? Deze afspraken voelen als "van ons beiden," in plaats van opgelegd. Wanneer moet je beginnen? Generatiewisselingen die goed gaan, beginnen twee tot drie jaar voordat de daadwerkelijke overdracht plaatsvindt. Start mediation voordat de juridische adviseurs aan het werk gaan. Dan hebben zij helderheid over wat beide partijen willen, en kunnen ze de optimale structuur bouwen. Het voorkomen van wat veel bedrijven overkomt Te veel familiebedrijven hebben na een generatiewisseling te kampen met een vorige generatie die niet echt los kan laten, een volgende generatie die zich verstikt voelt, en familieruzies die jarenlang voortduren. Al dit leed is in veel gevallen voorkomen geweest als beide generaties hadden gezegd wat werkelijk op het spel stond, en samen hadden bepaald hoe dit gaat. Staat je organisatie voor een generatiewisseling? Neem contact op voor een vrijblijvend adviesgesprek.
Er komt een melding binnen. Een medewerker geeft aan zich onveilig te voelen bij een collega of leidinggevende: opmerkingen die te ver gaan, een sfeer van kleineren, aanhoudende toenadering die niet gewenst is. De eerste reflex in veel organisaties is begrijpelijk maar riskant: laten we die twee even om tafel zetten om het uit te praten. Soms is dat precies de juiste stap. Soms is het het slechtste wat je kunt doen. Het verschil kennen is essentieel, want een verkeerd ingezet gesprek beschadigt niet alleen de melder, maar ook de geloofwaardigheid van je hele meldstructuur. Wat er sowieso van je wordt verwacht Als werkgever ben je op grond van de Arbowet verplicht beleid te voeren tegen psychosociale arbeidsbelasting, waar ongewenste omgangsvormen onder vallen. Dat betekent dat je de risico's in kaart brengt in je RI&E en er daadwerkelijk maatregelen tegenover zet: een gedragscode, een heldere meldroute, een klachtenprocedure en de mogelijkheid om ergens veilig terecht te kunnen. Een vertrouwenspersoon is op dit moment niet wettelijk verplicht. Het initiatiefwetsvoorstel dat dit voor werkgevers zou regelen is in 2023 door de Tweede Kamer aangenomen en ligt sindsdien bij de Eerste Kamer, zonder duidelijke datum van inwerkingtreding. Dat betekent niet dat je achterover kunt leunen: de Nederlandse Arbeidsinspectie kan via de RI&E wel degelijk aandringen op maatregelen, en organisaties zonder laagdrempelig aanspreekpunt merken vooral dat er niets gemeld wordt tot het escaleert. Mediation is geen waarheidsvinding Dit is het belangrijkste onderscheid en het wordt in de praktijk het vaakst over het hoofd gezien. Een mediator stelt niet vast wat er is gebeurd en spreekt geen oordeel uit over schuld. Een mediator begeleidt twee partijen naar afspraken over hoe zij verder gaan. Bij een klacht over ernstig grensoverschrijdend gedrag heb je juist wél feitenonderzoek nodig, en dat is een ander instrument met andere waarborgen: hoor en wederhoor, dossiervorming, een rapport waar arbeidsrechtelijke consequenties aan verbonden kunnen worden. Mediation inzetten waar onderzoek nodig is, betekent dat de melder wordt gevraagd te onderhandelen over iets wat helemaal niet onderhandelbaar is. Dat is geen oplossing, dat is een tweede probleem. Wanneer mediation wél passend is Mediation komt tot zijn recht als er sprake is van een verstoorde onderlinge verhouding waarin beide betrokkenen ruimte hebben om vrijwillig deel te nemen. Denk aan situaties waarin gedrag als kwetsend is ervaren maar niet zo bedoeld was, waarin humor of een directe stijl verkeerd is gevallen, of waarin een langlopende irritatie tussen twee gelijkwaardige collega's is uitgegroeid tot een onwerkbare sfeer. Ook ná een onderzoek is er vaak plek voor mediation: de feiten liggen dan vast, er zijn maatregelen genomen, en de vraag is hoe mensen weer met elkaar verder kunnen in hetzelfde team. Dat herstelgesprek onder begeleiding voorkomt dat een organisatie formeel klaar is met de zaak terwijl de werkvloer dat helemaal niet is. Voorwaarde is steeds dat deelname echt vrijwillig is. Een melder die instemt omdat weigeren als onwil zou worden uitgelegd, neemt niet vrijwillig deel. Wanneer je het beter niet doet Wees terughoudend zodra er een duidelijk machtsverschil in het spel is, bijvoorbeeld tussen een leidinggevende en een medewerker die van diegene afhankelijk is voor beoordelingen of contractverlenging. Datzelfde geldt als de melder bang is voor de ander, als er sprake is van een herhaald patroon of meerdere meldingen over dezelfde persoon, of als het gedrag mogelijk strafbaar is. In die laatste situatie hoort de melder bovendien te weten dat aangifte doen een eigen recht is dat losstaat van wat de organisatie intern regelt. En een variant die vaker voorkomt dan werkgevers denken: mediation inzetten om te kunnen laten zien dat je iets hebt gedaan. Als het instrument vooral je dossier moet dienen, is het het verkeerde instrument. Als samenwerken geen optie meer is Soms is de conclusie dat terugkeer naar dezelfde afdeling of dezelfde leidinggevende niet realistisch is. Ook dan hoeft het niet op een juridische strijd uit te lopen. In een exit mediation begeleidt de mediator de gesprekken over de voorwaarden van het vertrek, die worden vastgelegd in een vaststellingsovereenkomst. Het voordeel is dat er ruimte is voor wat er onder de zakelijke afspraken ligt: erkenning, een zorgvuldige communicatie richting het team en afspraken over referenties. Dat zijn precies de punten waar een procedure bij de kantonrechter geen antwoord op geeft. Waar je nu mee kunt beginnen Zorg dat de meldroute bekend is bij medewerkers en niet alleen op intranet staat, en dat vooraf helder is wie wat beoordeelt. Maak de rolverdeling expliciet: de vertrouwenspersoon vangt op en begeleidt, HR gaat over beleid en proces, de mediator begeleidt het gesprek en de onderzoeker stelt feiten vast. Die rollen door elkaar laten lopen is de meest voorkomende oorzaak van escalatie. Twijfel je of mediation past bij een situatie die op jouw bureau ligt? Overleg dat gerust vrijblijvend. De MfN-registermediators van Het Mediators Collectief zijn ervaren in arbeidsmediation en kunnen adviseren of mediation het juiste middel is. Bel 085 - 130 74 67 of mail naar info@mediatorscollectief.nl .
Als er een arbeidsconflict ontstaat op de werkvloer, is HR vaak de eerste die erbij wordt betrokken. Dat is logisch: HR kent de organisatie, de mensen en de procedures. Maar die vertrouwde positie maakt de rol van HR bij mediation ook meteen ingewikkeld. Want is HR een neutrale begeleider, of toch een partij met eigen belangen? Die vraag is cruciaal voor de effectiviteit van elk mediationtraject. HR als eerste aanspreekpunt In de meeste organisaties is HR de aangewezen afdeling om conflicten te signaleren en op te pakken. Medewerkers kloppen bij HR aan als ze problemen hebben met een leidinggevende of collega. Leidinggevenden zoeken HR op als ze niet meer weten hoe ze met een medewerker om moeten gaan. En het management verwacht van HR dat het de arbeidsrust bewaakt en problemen snel oplost. Daarmee heeft HR een cruciale positie: het kan vroeg signaleren, de-escaleren en partijen bij elkaar brengen. Maar diezelfde positie brengt ook een structureel risico met zich mee. HR vertegenwoordigt formeel de organisatie en is in dienst van de werkgever. Dat maakt een volledig neutrale rol in een conflict bijna onmogelijk, hoe professioneel de HR-medewerker ook te werk gaat. Wanneer is HR niet de juiste bemiddelaar? Er zijn situaties waarin het beter is om een externe mediator in te schakelen, in plaats van HR te laten bemiddelen. Dat is zeker het geval als HR zelf betrokken is bij het conflict, bijvoorbeeld omdat een HR-medewerker partij is, omdat eerder HR-beleid de bron van het probleem is, of omdat de medewerker het gevoel heeft dat HR de kant van de werkgever kiest. Ook als er sprake is van een ernstig conflict, zoals een beschuldiging van grensoverschrijdend gedrag, een dreiging van ontslag, of een langdurig slepende situatie waarbij sprake is van verzuim, is externe mediation verstandiger. In die gevallen is de neutraliteit van een onafhankelijke mediator niet alleen wenselijk, maar ook noodzakelijk om het vertrouwen van de medewerker te winnen. De meerwaarde van een externe mediator Een externe mediator brengt neutraliteit mee die HR structureel moeilijk kan bieden. Dat heeft niets te maken met de kwaliteit of betrokkenheid van de HR-afdeling, maar alles met de positie. Een externe mediator heeft geen voorgeschiedenis met de partijen, geen loyaliteit aan de organisatie en geen belang bij een bepaalde uitkomst. Dat schept vertrouwen, ook bij de medewerker die zich mogelijk niet gehoord voelt door de eigen organisatie. Bovendien heeft een externe mediator vaak brede ervaring met uiteenlopende conflictsituaties. Die ervaring stelt hem of haar in staat om patronen te herkennen, impasses te doorbreken en partijen te begeleiden naar een oplossing die duurzaam is en door beide kanten wordt gedragen. HR als regisseur van het mediationproces De sterkste rol voor HR is niet die van bemiddelaar, maar die van regisseur. HR signaleert het conflict, beoordeelt of mediation passend is, selecteert een geschikte externe mediator en zorgt voor de randvoorwaarden: tijd, ruimte en steun vanuit de organisatie. Gedurende het mediationproces houdt HR op afstand, maar blijft beschikbaar voor praktische en juridische vragen. Na afloop van de mediation speelt HR opnieuw een actievere rol: het borgen van de gemaakte afspraken, het monitoren van de terugkeer op de werkvloer en het aanpakken van eventuele onderliggende organisatorische problemen die aan het conflict hebben bijgedragen. Want een goed mediationresultaat vraagt ook om een organisatie die de condities schept voor duurzame samenwerking. Mediation als onderdeel van HR-beleid Vooruitstrevende organisaties integreren mediation niet alleen als crisisinterventie, maar als structureel onderdeel van hun HR-beleid. Dat betekent investeren in conflictvaardigheid van leidinggevenden, het laagdrempelig aanbieden van mediation als optie en het creëren van een cultuur waarin conflicten bespreekbaar zijn voordat ze escaleren. HR speelt daarin een faciliterende rol, maar blijft scherp op het onderscheid tussen begeleiden en bemiddelen. Organisaties die mediation vroeg en structureel inzetten, zien dat niet alleen de kosten van conflicten dalen, maar ook dat de werktevredenheid en het onderlinge vertrouwen toenemen. Medewerkers voelen dat de organisatie serieus omgaat met hun welzijn, en dat heeft een positief effect op de algehele cultuur. Wat HR kan doen bij een actueel conflict Staat u als HR-professional voor een conflict dat u niet meer intern kunt oplossen? Dan is het verstandig om tijdig externe mediation in te schakelen. Het is geen teken van falen, integendeel. Het is een professionele keuze die laat zien dat u het belang van alle betrokkenen serieus neemt. Een vroege inschakeling van een mediator vergroot de kans op een goede uitkomst aanzienlijk. Wilt u meer weten over arbeidsmediation? Overweegt u mediation? Neem dan vrijblijvend contact op met Het Mediators Collectief om te bespreken op welke manier wij u kunnen begeleiden.
